18 लोगों के एक समूह में, 10 फ्रेंच पढ़ते हैं, 11 अंग्रेजी पढ़ते हैं, जबकि 6 इन दोनों में से कुछ भी नहीं पढ़ते हैं। उनमें से कितने फ्रेंच और अंग्रेजी दोनों पढ़ते हैं ?
व्याख्या एवं हल
सही उत्तर (B) 9 है।
समुच्चय सिद्धांत (Set Theory) द्वारा हल:
- समूह के कुल व्यक्ति () = 18।
- दोनों में से कोई भाषा न पढ़ने वाले व्यक्ति = 6।
- कम से कम एक भाषा पढ़ने वाले व्यक्ति: ।
- फ्रेंच पढ़ने वाले
, अंग्रेजी पढ़ने वालेn ( F ) = 10 n(F) = 10 ।n ( E ) = 11 n(E) = 11 - सूत्र:
।n ( F ∩ E ) = n ( F ) + n ( E ) − n ( F ∪ E ) n(F E) = n(F) + n(E) - n(F∩ \cap E)∪ \cup व्यक्ति।n ( F ∩ E ) = 10 + 11 − 12 = 21 − 12 = < s t r o n g > 9 < / s t r o n g > n(F E) = 10 + 11 - 12 = 21 - 12 = <strong>9</strong>∩ \cap - अतः 9 व्यक्ति फ्रेंच और अंग्रेजी दोनों पढ़ते हैं।
In English (Question & Model Answer)
In a group of 18 people, 10 read French, 11 read English, while 6 read none of these two. How many of them read both French and English ?
The correct answer is (B) 9.
Set theory calculation:
- Total population in the group (
) = 18.U U - People reading neither French nor English = 6.
- Number of people reading at least one language:
.n ( F ∪ E ) = 18 − 6 = 12 n(F E) = 18 - 6 = 12∪ \cup - Given: French readers
, English readersn ( F ) = 10 n(F) = 10 .n ( E ) = 11 n(E) = 11 - Using inclusion-exclusion formula:
.n ( F ∩ E ) = n ( F ) + n ( E ) − n ( F ∪ E ) n(F E) = n(F) + n(E) - n(F∩ \cap E)∪ \cup .n ( F ∩ E ) = 10 + 11 − 12 = 21 − 12 = < s t r o n g > 9 < / s t r o n g > n(F E) = 10 + 11 - 12 = 21 - 12 = <strong>9</strong>∩ \cap - Therefore, 9 people read both French and English.